สรวรรธน์ นิลรัตนกุล (โฟล์ค)

สิ่งที่เราสร้างด้วย AI จะล้ำขนาดไหน ถ้าคนมองแล้วไม่เข้าใจว่ามันทำอะไรให้เขา ความล้ำนั้นมีประโยชน์แค่ไหนกัน?

ผมเคยได้ยินคำพูดหวานๆ ของคนรู้จัก
ที่บอกว่า
“ระบบของเราจะล้ำ Automate ไปเลย 100%”

คือมันก็คงทำได้แหละ
แต่มันไม่ใช่ว่าทำได้แล้วควรทำ

และนอกจากปัญหาเรื่องว่ามันเป็นไปได้ขนาดไหน ถ้ามองจากกระบวนการทำงานของเราปัจจุบัน
ผมกำลังมองไปถึงอีกเรื่องหนึ่งด้วย

คือคุณค่าทางอารมณ์ที่ทำให้คนรู้สึก เชื่อ และตัดสินใจ

เพราะไม่มีใครสนใจว่าเราใช้คนกี่คนในกระบวนการ เขาสนใจว่าเราส่งมอบอะไร และมันน่าเชื่อถือไหม

#มาลองเข้าใจปัญหานี้กัน

ตู้เต่าบินสามารถทำเครื่องดื่มให้เราได้โดยไม่ต้องมีคนอยู่ในวงจร
มันโคตรมีประโยชน์

แต่คุณรู้ไหมว่าอะไรที่ดูผิวเผินแล้วกลมกลืนมาก
แต่ผมคิดว่ามันอาจเป็นส่วนหนึ่งของจุดขายของตู้?

ลองคิดดูสิ

ถ้ามันหน้าตาเหมือนตู้กดน้ำธรรมดา
มีรูปเครื่องดื่มให้เรากดเลือก
แล้วสักพักขวดหนึ่งก็ตกลงมา
เราจะรู้สึกว่ามันต่างจากตู้กดน้ำปกติขนาดไหน?

ผมว่าน่าจะไม่เท่าตอนนี้

สิ่งหนึ่งที่ผมสังเกตคือ Design ของตู้และ UI

เวลาสั่งเสร็จ เราไม่ได้แค่ยืนรอเฉยๆ

มันมีภาพเคลื่อนไหว
มีเสียง
มีเวลาที่ต้องรอ

และอย่างน้อยสำหรับผม
สิ่งเหล่านี้ทำให้รู้สึกว่า
“เครื่องกำลังทำเครื่องดื่มนี้ให้กูอยู่”
จนมาวันนี้ผมเพิ่งมาเอ๊ะว่า
เดี๋ยวนะ
แล้วจริงๆ ผมรู้ได้ยังไงว่าส่วนประกอบไหนถูกเตรียมไว้ล่วงหน้า?

สำหรับเครื่องดื่มบางอย่าง ผมรู้ได้ยังไงว่ามันไม่ได้สำเร็จรูปมาบางส่วนแล้ว?

เพราะมันใช้เวลานานกว่าจะออกมาเหรอ?

แล้วเวลาที่รออยู่ใช้เป็นหลักฐานเรื่องนั้นได้จริงๆ เหรอ?

ผมไม่รู้
แต่ที่น่าสนใจคือ
ก่อนผมจะตั้งคำถามพวกนี้
ผม “รู้สึก” ไปแล้วว่าเครื่องกำลังทำเครื่องดื่มให้ผมสดๆ ตรงนั้น

#จากความเข้าใจนี้

ไม่ได้จะหาเรื่องตีเต่าบินนะครับ 55555+
ผมไม่ได้รู้ด้วยซ้ำว่าแต่ละส่วนถูก Designer ตั้งใจไว้ด้วยเหตุผลอะไร

แต่คุณน่าจะพอเห็นสิ่งที่ผมกำลังสนใจแล้ว

ภาพเคลื่อนไหว
เสียง
เวลาที่ต้องยืนรอ
หน้าตาของตู้

แต่ละอย่างอาจมีเหตุผลของมันเอง

หรือบางอย่างอาจไม่ได้ถูกคิดมาเพื่อสิ่งที่ผมกำลังพูดถึงเลยก็ได้
แต่พอมันอยู่ด้วยกัน
มันทำให้ผมเข้าใจและรู้สึกบางอย่างเกี่ยวกับสิ่งที่เครื่องกำลังทำ
โดยแทบไม่ต้องมีใครมายืนอธิบาย

เพราะงั้นอะไรก็ตามที่คุณกำลังสร้างอยู่
นอกจากถามว่า
“มันทำอะไรได้?”
ลองถามอีกข้อดูว่า
“ส่วนไหนของมันทำให้คนเข้าใจและเชื่อว่า
สิ่งที่เขากำลังเห็นมันทำอะไรให้เขา?”

แล้วสิ่งที่เขาเข้าใจนั้น
ตรงกับสิ่งที่มันทำจริงๆ หรือเปล่า?

หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับใครต่อใครนะครับ