ใช้ AI สร้างแอพแล้วคนไม่ใช้!?

3 อย่างที่ผมเช็กก่อนสร้างระบบให้คนอื่นใช้
ถ้าไม่อยากคอยตาม คอยสอน คอยเตือนให้เขากลับมาใช้ตลอด ลองทำตามนี้ดู

เคยไหม ทำแอพ ทำระบบ
คิดว่ามันโคตรเจ๋งเลย

แล้วสุดท้ายตัวเองต้องคอยไปขอร้อง
ย้ำเขาแล้วย้ำเขาอีกให้กลับมาใช้

นี่เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับผมบ่อยมาก
บางครั้ง ระบบดังกล่าวเป็นสิ่งที่เจ้านาย พนักงาน หรือลูกค้าขอผมด้วยซ้ำ
แต่พอทำออกมาแล้ว เขากลับไม่ได้อยากใช้มันอย่างที่ผมคิด
หลังเจอแบบนี้หลายรอบ
ผมเลยมี 3 อย่างที่เริ่มเช็กก่อนสร้างระบบให้คนอื่นใช้

1. คนกลุ่มนี้ใช้อะไรอยู่แล้วในชีวิตหรือการทำงานของเขา

อาจเป็นงานที่เขาทำซ้ำเองทุกวันโดยไม่ต้องคิดมาก
โปรแกรมที่เขากดเข้าไปใช้เอง
หรือช่องทางที่เขาเปิดอยู่เป็นประจำ
จากที่ผมทดลองมา
การเอาสิ่งใหม่ไปวางอยู่ใน workflow หรือช่องทางที่คนใช้อยู่แล้ว
มักลดจำนวนสิ่งที่เขาต้องเปลี่ยนเพิ่มไปได้เยอะ

แทนที่จะถามว่า
“เราจะทำยังไงให้เขาเข้ามาใช้ระบบใหม่ของเรา?”

ผมเลยเริ่มถามมากขึ้นว่า
“มีที่ไหนที่เขาใช้อยู่แล้ว แล้วเราสามารถเอาสิ่งที่ต้องการให้เขาทำไปวางตรงนั้นได้ไหม?”

2. ระบบใหม่เพิ่มสิ่งที่เขาต้องเรียนรู้มากแค่ไหน

ต่อให้เราเอาระบบไปวางในที่ที่เขาเข้าใช้ประจำอยู่แล้ว
แต่ถ้าเปิดมาแล้วไม่เข้าใจ
ต้องจำขั้นตอนใหม่เยอะ
หรือรู้สึกสะดุดทุกครั้งที่ใช้
เขาก็อาจไม่อยากกลับมาใช้อยู่ดี

สิ่งที่ผมทดลองต่อคือ
พยายามลดสิ่งใหม่ที่คนต้องเรียนรู้ให้เหลือเท่าที่จำเป็น
บางครั้งผมก็ออกแบบให้วิธีใช้งานคล้ายกับสิ่งที่เขาคุ้นเคยอยู่แล้ว
เช่น รูปแบบการกด การเลือก หรือการกรอกข้อมูล

แล้วผมสังเกตว่าบางระบบ คนสามารถเริ่มใช้ได้แทบจะทันที
ไม่ใช่เพราะมันไม่มีอะไรใหม่เลย
แต่เพราะของใหม่ไม่ได้รู้สึกเหมือนต้องเริ่มเรียนโลกอีกใบตั้งแต่ศูนย์
มันรู้สึกคล้ายกับ “ส่วนเสริม” ของสิ่งที่เขาใช้อยู่แล้วมากกว่า

3. ของใหม่ให้ประโยชน์มากพอที่เขาจะยอมเปลี่ยนไหม

ตอนที่บริษัทผมย้ายจากระบบเช็กสต็อกสินค้าเก่าไปอันใหม่
มีทั้งลูกค้าและเซลส์บางส่วนที่ยังไม่อยากย้ายตามมา
ตอนนั้นผมเริ่มสังเกตอีกเรื่องหนึ่งว่า
ถ้าของใหม่ทำได้เหมือนของเดิม
ในขณะที่คนก็ชินกับของเดิมอยู่แล้ว
แล้วเขาจะย้ายทำไม?

เพราะการย้ายเองก็มีต้นทุนของมัน
ต้องจำของใหม่
เปลี่ยนนิสัย
หรือยอมเสียเวลาช่วงแรกเพื่อเรียนรู้
เพราะงั้น ถ้าอยากให้คนเปลี่ยน
ของใหม่อาจต้องมีประโยชน์บางอย่างที่เขารับรู้ได้ชัดพอ
เช่น

กรอกข้อมูลน้อยลง
ไม่ต้องกรอกซ้ำ
เช็กของได้เร็วขึ้น
ลดเวลารอ
ลดความผิดพลาด
หรือได้ข้อมูลบางอย่างที่ระบบเดิมไม่มี

ตอนนี้ก่อนจะสร้างระบบใหม่
ผมเลยเริ่มถามตัวเองประมาณว่า
“ถ้าผมเป็นคนใช้ ของเดิมก็ใช้ได้อยู่แล้ว แล้วผมจะยอมเปลี่ยนเพราะอะไร?”

หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับใครต่อใครนะครับ